มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กำหนดเครื่องแต่งกายของนักศึกษาไว้ในระเบียบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่าด้วยการแต่งกายของนักศึกษา พ.ศ. 2549 ลงนามโดย ศ.ดร.สุรพล นิติไกรพจน์ อธิการบดีในขณะนั้น ใช้กับนักศึกษาทุกวิทยาเขต ทั้งท่าพระจันทร์ รังสิต ลำปาง และพัทยา พร้อมประกาศที่เกี่ยวข้องอีก 2 ฉบับเรื่องการแต่งกายเกินขอบเขต (พ.ศ. 2551) และสิทธิของนักศึกษาที่มีอัตลักษณ์ทางเพศไม่ตรงกับเพศกำเนิด (พ.ศ. 2563) ค่ะ
จุดที่หลายคนเข้าใจผิด: เนคไทประจำมหาวิทยาลัยเป็นพื้นสีกรม มีตราธรรมจักรของ มธ. (สีเหลืองตัดเส้นแดง) อยู่บนตัวเครื่องหมาย ไม่ใช่เนคไทพื้นเหลือง-แดงอย่างที่หลายเว็บเขียน — สีเหลือง-แดงเป็นสีของตัวธรรมจักรเอง ไม่ใช่สีพื้นของเนคไท
ชุดเรียนปกติ — นักศึกษาชาย (ข้อ 4.1 ก)
เสื้อเชิ้ตสีขาว แขนยาวไม่พับแขน หรือแขนสั้น สอดชายเสื้อในกางเกง
กางเกงขายาวผ้าพื้น สีกรมท่าหรือสีดำ
เข็มขัด พร้อมหัวเข็มขัดของมหาวิทยาลัย — เวลาปกติใช้เครื่องหมายราชการของ มธ. หรือสัญลักษณ์อื่นของมหาวิทยาลัยก็ได้
รองเท้าหุ้มส้นสีดำ หรือรองเท้าผ้าใบสีสุภาพ — โดยส่วนมากใส่ผ้าใบมาเรียนปกติได้
ชุดเรียนปกติ — นักศึกษาหญิง (ข้อ 4.1 ข)
เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนสั้น ไม่รัดรูป สอดชายเสื้อในกระโปรง
ที่คอและแนวสาบอกติดกระดุมโลหะสีเงินตราธรรมจักรของมหาวิทยาลัย จำนวน 4 เม็ด
เข็มเครื่องหมายตราธรรมจักร ติดที่อกเสื้อ เส้นผ่านศูนย์กลางรอบนอกประมาณ 2 เซนติเมตร
ตุ้งติ้งตราธรรมจักร ห้อยที่กระดุมเม็ดบน
กระโปรงพลีทคลุมเข่า สีกรมท่าหรือสีดำ — เป็นทรงที่นักศึกษาส่วนใหญ่ใส่ในวันเรียนปกติ (ระเบียบเปิดให้สั้นไม่เกิน 5 ซม.จากเข่าได้ แต่นิยมแบบคลุมเข่ามากกว่า)
รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นสีดำ หรือรองเท้าผ้าใบสีสุภาพ
ระเบียบ พ.ศ. 2549 ใช้กลไกตามข้อ 10 ว่า "กระดุม เข็มกลัด หัวเข็มขัด เนคไท ให้เป็นไปตามแบบที่มหาวิทยาลัยผลิตหรือกำหนด" — มิติเชิงตัวเลขส่วนใหญ่ (ความกว้างเข็มขัด, ความกว้างเนคไท, ขนาดเข็มกลัดที่ปก) จึงไม่ปรากฏในตัวบท ต้องดูจากแบบของศูนย์หนังสือ มธ. ค่ะ
ชุดงานพิธี (ข้อ 4.2)
งานพิธีของ มธ. (พิธีไหว้ครู พิธีพระราชทานปริญญาบัตร กิจกรรมทางการของคณะ) มีข้อกำหนดต่างจากงานปกติ ดังนี้ค่ะ
นักศึกษาชาย — งานพิธี
เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว (งานปกติเลือกแขนสั้นได้ แต่งานพิธีต้องแขนยาว)
กางเกงขายาวสีกรมท่าหรือสีดำ
รองเท้าหนังหุ้มส้นสีดำ + ถุงเท้าสีดำ
ผูกเนคไทประจำมหาวิทยาลัย พื้นสีกรม มีตราธรรมจักรของ มธ.
หัวเข็มขัดในงานพิธีต้องเป็นตราธรรมจักรเท่านั้น (งานปกติใช้สัญลักษณ์อื่นของมหาวิทยาลัยได้)
นักศึกษาหญิง — งานพิธี
เสื้อ + กระดุม 4 เม็ด + เข็มกลัด + ตุ้งติ้ง ตามชุดเรียนปกติ
กระโปรงพลีทสีกรมท่าหรือสีดำ ยาวคลุมเข่า
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
ชุดที่ "เกินขอบเขต" — ห้ามขึ้นอาคารเรียน (ประกาศ พ.ศ. 2551)
มธ. มีประกาศ พ.ศ. 2551 ระบุการแต่งกายที่ถือว่า "ใช้เสรีภาพเกินกว่าขอบเขตอันเหมาะสม" ซึ่งจะถูกห้ามขึ้นอาคารเรียนและงดให้บริการ — ใช้ทั้งกับชุดทั่วไปและชุดนักศึกษา
หญิง — เสื้อเอวลอยเหนือสะดือ เสื้อเกาะอก เสื้อสายเดี่ยว เสื้อแขนกุด เสื้อรัดรูปเกินไป กระโปรงสั้นถึงครึ่งหนึ่งของต้นขาหรือสั้นกว่า กางเกงขาสั้นเลยเข่าขึ้นมา กางเกงเล กางเกงเอวต่ำกว่าสะโพก ชุดนอน
ชาย — เสื้อแขนกุด เสื้อกล้าม กางเกงขาสั้นเลยเข่าขึ้นมา กางเกงกีฬาขาสั้น กางเกงเล ชุดนอน
นักศึกษาที่มีอัตลักษณ์ทางเพศไม่ตรงกับเพศกำเนิด (ประกาศ พ.ศ. 2563)
ประกาศ มธ. พ.ศ. 2563 ลงนามโดย รศ.เกศินี วิฑูรชาติ อธิการบดี รับรองสิทธิของนักศึกษาที่มีอัตลักษณ์ทางเพศหรือวิถีทางเพศไม่ตรงกับเพศกำเนิด ในการแต่งกายตามเพศวิถีของตนเพื่อเข้าชั้นเรียน เข้าสอบ ฝึกปฏิบัติงาน หรือติดต่อหน่วยงาน รวมถึงการแต่งชุดครุยตามเพศวิถีในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร — โดยต้องเป็นระเบียบเรียบร้อยและถูกต้องตามระเบียบเครื่องแบบนั้น ๆ ประกาศนี้อ้างหลักการยอกยาการ์ตาว่าด้วยการใช้กฎหมายสิทธิมนุษยชนในประเด็นวิถีทางเพศ
ชุดเฉพาะของแต่ละคณะ (ข้อ 4.3)
ระเบียบบัญญัติว่า "ในกรณีที่จำเป็นต้องมีเครื่องแบบเฉพาะ ในห้องทดลองปฏิบัติงาน หรือเครื่องแบบเฉพาะสายวิชาชีพ ให้เป็นไปตามที่มหาวิทยาลัยกำหนด" — รายละเอียดของชุดกาวน์แพทย์ ชุดปฏิบัติการคณะวิทยาศาสตร์ ชุดศาลจำลองคณะนิติศาสตร์ ฯลฯ ไม่ปรากฏในระเบียบฉบับนี้ ต้องตรวจสอบกับประกาศของแต่ละคณะค่ะ ส่วนชุดครุยวิทยฐานะ (วันรับปริญญา) อยู่ในข้อบังคับฉบับแยกต่างหาก
เตรียมกี่ชุดดี
นักศึกษา มธ. ปี 1 เตรียม ชุดเรียนปกติ 3 ชุด + ชุดงานพิธี 1 ชุด (เสื้อแขนยาว + กางเกงดำ/กระโปรงพลีทคลุมเข่า + เนคไทพื้นสีกรมตราธรรมจักรสำหรับชาย) + เครื่องหมายและเครื่องประดับตรามหาวิทยาลัย (กระดุม / เข็มกลัด / ตุ้งติ้ง / เนคไทพิธี)สำหรับนักศึกษาหญิง — งบประมาณรวมประมาณ 2,800–3,800 บาทค่ะ
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูลในบทความนี้อ้างอิงจากแหล่งที่น่าเชื่อถือต่อไปนี้ — กรุณาตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดโดยตรงที่เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยก่อนตัดสินใจ
- ระเบียบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่าด้วยการแต่งกายของนักศึกษา (PDF)— กองกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- ฐานข้อมูลกฎหมาย — การแต่งกายของนักศึกษา— มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- แนวปฏิบัติการแต่งกายสำหรับนักศึกษาที่มีอัตลักษณ์ทางเพศหรือวิถีทางเพศไม่ตรงกับเพศกำเนิด— มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ทีมบรรณาธิการ Swhite
ผู้เชี่ยวชาญ 6+ ปีทีมที่ปรึกษาด้านชุดนักศึกษา
ทีมบรรณาธิการของ Swhite รวบรวมประสบการณ์จากโรงงานตัดเย็บ ที่ปรึกษานักศึกษาในกว่า 40 สถาบัน และทีมแอดมินที่ตอบคำถามนักศึกษาในแต่ละวัน เนื้อหาในบล็อกถูกตรวจสอบโดยช่างพัฒนาแพทเทิร์นและผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผ้าเสมอก่อนเผยแพร่
- การตัดเย็บชุดนักศึกษา
- ระเบียบเครื่องแต่งกายของมหาวิทยาลัยไทย
- การเลือกและดูแลผ้า
- การวัดไซส์และการเลือกชุดให้พอดี



